صفحه اصلی » پربازدیدها » شبکه‌های اجتماعی حال افراد را بهتر یا بدتر نمی‌کنند

شبکه‌های اجتماعی حال افراد را بهتر یا بدتر نمی‌کنند

یک مطالعه بلندمدت روی نزدیک به ۲ هزار بزرگسال آمریکایی نشان می‌دهد تغییر در میزان استفاده از شبکه‌های اجتماعی و دیگر فناوری‌های ارتباطی، به‌طور قابل‌اعتمادی با تغییر بعدی در رضایت افراد از زندگی ارتباط ندارد. این یافته نشان می‌دهد رابطه میان استفاده از فناوری و حال خوب افراد پیچیده‌تر از آن است که بتوان شبکه‌های اجتماعی را به‌طور کلی عامل افزایش یا کاهش رضایت از زندگی دانست.

ترجمه اختصاصی  ایران فوری / پژوهشگران دانشگاه جرج‌تاون، دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و دانشگاه کالیفرنیا، برکلی، در این مطالعه ۱٬۹۶۶ بزرگسال آمریکایی را در پنج مرحله و با فاصله‌های سه‌ماهه بررسی کردند.

شرکت‌کنندگان درباره میزان استفاده خود از ۱۰ فناوری ارتباطی و اجتماعی پاسخ دادند: فیس‌تایم، پیامک، واتس‌اپ، ایمیل، فیس‌بوک، اینستاگرام، اسنپ‌چت، ایکس، تیک‌تاک و یوتیوب. رضایت از زندگی نیز با استفاده از یک مقیاس استاندارد سنجیده شد.

پژوهشگران می‌خواستند دو موضوع متفاوت را بررسی کنند. نخست اینکه آیا افرادی که بیشتر از دیگران از یک فناوری خاص استفاده می‌کنند، رضایت بیشتری یا کمتری از زندگی دارند. دوم اینکه آیا وقتی یک فرد نسبت به گذشته بیشتر از یک فناوری استفاده می‌کند، رضایت او از زندگی در ماه‌های بعد تغییر می‌کند یا نه.

موضوع دوم اهمیت بیشتری دارد، زیرا صرف مشاهده ارتباط میان دو عامل لزوما به معنای آن نیست که یکی باعث دیگری شده است.

تغییر میزان استفاده، تغییر رضایت را پیش‌بینی نکرد

نتایج نشان داد افزایش یا کاهش استفاده از هیچ‌یک از فناوری‌های بررسی‌شده نتوانست به‌طور قابل‌اعتمادی تغییر در رضایت از زندگی را حدود سه ماه بعد پیش‌بینی کند.

این الگو برای پلتفرم‌هایی مانند اینستاگرام و تیک‌تاک نیز مشاهده شد؛ پلتفرم‌هایی که درباره تاثیر احتمالی آن‌ها بر سلامت روان و رضایت از زندگی بحث‌های زیادی وجود داشته است.

پژوهشگران همچنین داده‌ها را در گروه‌های مختلف جمعیتی بررسی کردند. در میان زنان و مردان، افراد جوان‌تر و مسن‌تر و گروه‌های دارای درآمد و سطح تحصیلات متفاوت نیز شواهد قابل‌اعتمادی از چنین رابطه‌ای به دست نیامد. مقاله این پژوهش در نشریه «نیچر رفتار انسانی» منتشر شده است.

ارتباط آماری با رابطه علت و معلولی فرق دارد

در بخش دیگری از داده‌ها، افرادی که بیشتر از تیک‌تاک یا یوتیوب استفاده می‌کردند، به‌طور متوسط رضایت کمتری از زندگی گزارش کردند. با این حال، پژوهشگران تاکید کردند که چنین ارتباطی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد استفاده از این پلتفرم‌ها باعث کاهش رضایت از زندگی شده است.

برای مثال، ممکن است عوامل دیگری مانند سن یا شرایط زندگی هم بر میزان استفاده از یک پلتفرم و هم بر رضایت از زندگی تاثیر بگذارند. به همین دلیل، پژوهشگران میان «همبستگی» و رابطه علت و معلولی تفاوت گذاشتند.

کستادین کوشلف، از پژوهشگران این مطالعه، می‌گوید پرسیدن اینکه «آیا شبکه‌های اجتماعی برای حال خوب مفید هستند یا مضر؟» بیش از حد کلی است؛ زیرا فناوری‌های مختلف کاربردهای متفاوتی دارند و تاثیر آن‌ها می‌تواند به شرایط و ویژگی‌های هر فرد نیز وابسته باشد.

اندازه‌گیری استفاده از فناوری همچنان یک مشکل است

یکی از محدودیت‌های مهم مطالعه این است که میزان استفاده از فناوری بر اساس گزارش خود افراد اندازه‌گیری شد. پاسخ‌ها نیز از «استفاده نکردن» تا «چند بار در روز» را دربر می‌گرفتند.

در نتیجه، این روش نمی‌تواند تفاوت میان فردی که روزی چند بار یک برنامه را بررسی می‌کند و فردی که صدها بار در روز سراغ آن می‌رود، به‌دقت نشان دهد. نویسندگان پژوهش معتقدند تحقیقات آینده باید تا حد امکان از داده‌های واقعی دستگاه‌ها برای اندازه‌گیری میزان استفاده استفاده کنند.

نتایج درباره کودکان و نوجوانان صدق نمی‌کند

پژوهش حاضر فقط بزرگسالان را بررسی کرده است. بنابراین، نتایج آن را نمی‌توان به کودکان و نوجوانان تعمیم داد.

این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا برخی مطالعات پیشین روی نوجوانان الگوهای متفاوتی را نشان داده‌اند. برای نمونه، پژوهشی دیگر با بررسی داده‌های بیش از ۱۷ هزار نفر در سنین ۱۰ تا ۲۱ سال نشان داده بود رابطه میان استفاده از شبکه‌های اجتماعی و رضایت از زندگی در برخی دوره‌های سنی و میان دختران و پسران متفاوت است.

پژوهشگران به‌دنبال آزمایش دقیق‌تر هستند

کوشلف و همکارانش در پژوهش‌های بعدی قصد دارند استفاده از فناوری را با روش‌های عینی‌تر بررسی کنند. یکی از پروژه‌های جدید آن‌ها نوجوانانی را دنبال می‌کند که برای نخستین بار صاحب تلفن هوشمند می‌شوند.

در این مطالعه، نوجوانان به‌صورت تصادفی در دو گروه قرار می‌گیرند؛ گروهی که به شبکه‌های اجتماعی دسترسی خواهد داشت و گروهی که چنین دسترسی‌ای نخواهد داشت. میزان استفاده از تلفن نیز با نرم‌افزارهای تخصصی ثبت می‌شود.

پژوهشگران همچنین بر بررسی سیاست‌هایی تاکید دارند که محدودیت استفاده از شبکه‌های اجتماعی را برای یک مدرسه یا یک گروه سنی به‌صورت گسترده اعمال می‌کنند. به گفته آن‌ها، بررسی دقیق پیامدهای چنین سیاست‌هایی می‌تواند نشان دهد این محدودیت‌ها چه نتایجی دارند و آیا پیامدهای ناخواسته‌ای نیز ایجاد می‌کنند یا نه.

LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Twitter

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *